“Galit pa rin ako… ang absurdo ng mga balita e,” said Jun Sabayton — also known as president-hopeful Bayaw — when asked about the state of the Philippines. “Sana gumising tayo isang araw na ‘yong babawasan na lang ‘yong pagkadismaya natin sa nangyayari sa Pilipinas.”
Sabayton has gone by a multitude of names throughout his career. The Cebu native is an artist, comedian, activist, experimental filmmaker, and punk enthusiast, but the title he resonates with the most is “creative worker,” a label that reflects his commitment to art in all its forms.
“Ang hirap bilang isang parang creative worker,” Sabayton told Rolling Stone Philippines, “[kasi] minsan may mga topic tayo na mabibigat ‘yong mga kwento.”
Despite his many contributions to the Philippines’ cinematic arts — from his award-winning production design work on Lav Diaz’s Ebolusyon ng Isang Pamilyang Pilipino to his experimental moving image series Jumpcut — Sabayton is best known by the general public for his performance as Bayaw, a satirical character who infamously launched a mock presidential campaign in 2016. Although Sabayton was using Bayaw to critique the pomp and circumstance of Philippine politics, he had to repeatedly remind fans that the campaign was a parody.
For Sabayton, art is often political, and, in times like these, the creative worker emphasizes the need to use the arts to speak the truth. “Mga messenger din tayo,” said Sabayton. “Kumukuha tayo ng mga kwento para marinig din ‘yong boses ng mga walang boses.”
In the latest episode of The Rolling Stone Philippines Interview, Sabayton reflected on what decades in the arts have taught him about the Filipino people, on the importance of cultural work, and on what it means to continue being an activist in the arts.
Below are excerpts from his interview, which is now available to watch on Rolling Stone Philippines’ YouTube channel.
Bayaw and Political Satire
“Sa una, parang hindi agad ma-ge-gets sa umpisa, pero eventually, ma-ge-gets din ‘yan. Natawa talaga ako; pero habang ginagawa ko ‘yan, may konting takot pa rin [ako]. Kasi siyempre, kahit nagpapatawa ka lang, pwede ka pa ring mapahamak.”
“May nangyayari nga sa France… ‘yong gumawa ng cartoons, [‘yong Charlie Hebdo], pinatay. Kamakailan lang, may isang komedyante, na nagpatawa lang, si Gold [Dagal], pinatay din. Gusto mo lang magpatawa. Nakakatawa naman ang Pilipinas e. Paglabas mo pa lang, parang nakaka-apak agad ng dumi. Traffic agad. Anong gagawin mo? Matatawa ka na lang din.”
“Ang hirap nga, paano mo isasatire ‘yong satire na talaga ang mga politiko? Lahat ngayon parang satire na e.”
“Nag-po-portray [si Bayaw] ng isang masamang politiko na nakakatawa. Kasi minsan, hindi nakikita ng mga tao ang pagiging absurdo ng mga politiko. Kaya ipinapakita ni Bayaw ‘yong absurdity ng politika. Dati, joke lang namin na ipapa-WiFi ni Bayaw ang buong Pilipinas. Tapos biglang ngayon, may WiFi party-list na, ‘di ba? Ganun. Parang dati joke lang, pero ‘yon ang halaga ng experimental at moving images — ‘yong alternatibong pagkukwento.”
Why Cultural Work is Important Today
“Parang sobrang dami na ng ingay — [dadagdag] pa ba tayo sa noise? Sa daming images, sa daming ginagawa sa TikTok? Mahalaga pa ba ‘yong ginagawa natin, o dumadagdag na lang ba tayo?”
“Pero para sa akin, mahalaga pa rin. Kasi kung ‘yong ingay na ‘yon ay hindi natin sasalihan, at isang klase na lang ng ingay ang paulit-ulit nating maririning — kahit alam nating mali, kahit hindi naman gusto ng nakararami — ‘yon na ang magiging tama.”
“Kailangan mo pa ring gumawa ng mga kwento, mga alternatibong kwento na nagpapahayag ng katotohanan sa lipunan. Importante ‘yong ginagawa natin kasi kung isang narrative na lang ang maririnig, wala na. Baka magamit pa ito ng mga masasamang tao sa lipunan natin.”
On What Must Change in the Arts
“Ako, kung may gusto akong baguhin sa arts… ang hirap din! Sa kultura, sa arts and culture, sana mabigyan pa ng chance ‘yong mga nasa [regions] na [gumawa] mga kwento.”
“Tapos sana maibalik pa ‘yong kultura at ‘yong behavior ng mga Pilipino. ‘Yong pagiging mabuting loob, [‘yong] pagiging mabuting tao. Kasi tayo, ang concept natin bilang Pilipino ay may kinalaman sa loob. Parang sa pamilya, parang nagpapapasok ka ng loob. Mabuting loob. May gano’n. Sa kultura, ang dami masyado. Ang dami talaga. Ang hirap din magsalita. Pero gawin na lang natin.”
